werk

Alleen maar zwemmen

~ romheen ~ Een reactie plaatsen

Het najaar laat op zich wachten. Queensland zucht een beetje onder de nog ongewoon hete zonnestralen die mijn laatste twee weken hier verwarmen. Nou doe ik enorm mijn best om niet oververhit te geraken, hetgeen een hele kunst is maar hoe men hier verkoeling zoekt, al dan niet in de hete zomer, is dan toch het benoemen waard. Ik vind de uitdrukking ”I am going freezer shopping” de leukste. Het houdt in dat je door de snikhitte in je auto naar de supermarkt rijdt, de Woolworths, beter bekend als de Woolies of de Coles, alias de Coolies en daar aangekomen gedurende een uurtje de afdeling frozen foods bezoekt, alle deuren opentrekt en doet alsof je iets wilt pakken waarna je de toegang tot verkoeling tergend langzaam sluit. Dit proces herhaalt zich zolang er freezers zijn die je nog niet gehad hebt of de lokale politie erbij gehaald wordt. Het effect varieert van 0,6 tot 3,6 graden vermindering van de lichaamstemperatuur. Bij thuiskomst ben je inmiddels wel weer in de buurt van oververhitting zodat een volgend supermarkt bezoek nakend is.

Aan zee, waar we staan, is er een verkoelend windje en wanneer je ver genoeg het zilte water inloopt( alleen voor de lefgasten of echt oververhitten) is de temperatuur onder water een beetje minder dan erboven. Lopend naar de kapper, waar ik heen ga om van mijn Sinterklaas imago af te komen, bouwt zich echter alweer een lichaamstemperatuur op die er wezen mag waardoor ik zwetend als een otter bij de kapper binnenkom. De hippe jongeman die de zaak runt heeft een airco en een flapper aan het plafond zodat het droogproces onmiddellijk intreed bij binnenkomst. De afgesproken tijd is met een “ish” erbij gedaan: twelfe-ish, hetgeen betekend dat ik een half uurtje wacht voor ik aan de beurt ben. Dat soort halve uurtjes zijn nooit verloren tijd. Ik leer dat hij de badkamer laat verbouwen en dat zijn vriendin, de misses, niet één maar persé twee kroonluchter aan het plafond wilde. De zucht die hij hoorbaar mee verteld doet vermoeden dat die badkamer nog niet af is. De vrouw van de man die geknipt wordt mengt zich in het gesprek en de heren worden net op tijd teruggeworpen op aarde voordat de gesproken woorden in een ega bashing ontaarden.

Ik leun comfortabel achterover en laat me van de baard en ander gezichtshaar ontdoen. Terwijl een warme handdoek het geheel afsluit hoor ik eronder vandaan de kapper vragen aan de volgende wachtende of hij op het bord waar je je naam opzet voor de wachtrij wil schrijven dat de lijst voor vandaag vol is en hij geen ruimte meer heeft voor meer afspraken. Wel met een net handschift graag zodat iedereen het kan lezen. Na een welgemeend beautiful en you look 21 again mate glimlach ik naar de kapper. Met alle respect man, begin ik aan de zin waarvan ik de afloop nog niet precies weet, ik ben prima tevreden met het resultaat, mijn misses gaat er wat positiefs over zeggen denk ik maar 21? Zo goed ben je nou ook weer niet. De kapper glimlacht terug. Wanneer ik betaald heb en de warmte weer instap zie ik op het afsprakenbord onder de naam van de laatste klant in goed leesbaar handschrift staan: “Now, sod off, i wanna go swimming!”.

 

Sorry

~ romheen ~ 1 reactie

Het is nooit te laat voor een excuus. Ik zag een plaatje voorbijkomen op internet van een oude volkswagen met een bumpersticker. ‘Ik kocht dit voordat ik wist dat Hitler gek was’.  Alleen leuk wanneer je de Musk variant kent die op de Tesla zit. Hier, in Tasmanië, zijn ze nooit laat met excuses. Meestal, althans in mijn ogen, veel te vroeg, overbodig of volledig overdreven. Het lijkt een soort van Engels erfgoed dat te pas en te onpas gepraktiseerd wordt om welke valse wind dan ook uit de zeilen te nemen. 

Neem de rij. Je staat te wachten bij de bakker tot je een broodje en koffie kunt bestellen en het is druk. Van achter de toonbank vliegen de verontschuldigingen je al om de oren nog voor je ook maar iets hebt proberen te bestellen. Ze zijn so sorry dat het druk is en dat je even moest wachten dat het bijna irritant is. In de hele zaak is er niemand te vinden die zich daar ook maar een greintje aan stoort maar de bestellingen worden opgenomen, verwerkt en uitgeserveerd op een bedje van pardon. Zelfs de minimale hapering van het betaalapparaat leidt tot een uitgebreide opsomming van excuus superlatieven.

De bakker is maar één van de voorbeelden.

De kapitein van de veerboot verontschuldigt zich voor de golven( i’m so sorry but there’s a bit of a swell out here) wat me doet bedenken dat hij aan een merkwaardig soort grootheidswaanzin lijdt omdat hij denkt de zeeën te kunnen beheersen. Maar hij herpakt zich wel door ons te wijzen op de positie van de kotszakjes en of we ze, mits vol afgeleverd, wel mee naar huis willen nemen want hij hoeft ze niet.

Humor is dan weer iets waar ik hier nog nooit een excuus voor heb gehoord.

Ik schuif op de kappersstoel en kijk mezelf weer eens aan na een aantal maanden outback. De weerspiegeling van de kapster vraagt beleefd wat de bedoeling is en ik leg uit dat de baard er helemaal af mag zodat ik niet meer aangezien wordt voor de kerstman. ‘To be honest’, glimlacht ze,’I thought you where him when you entered this shop’.

Zonder na te denken zeg ik sorry voor het veroorzaken van dit misverstand waarop ze me niet begrijpend aankijkt.

Ik ben besmet, waarvoor mijn oprechte excuses.

Eiland

~ romheen ~ Een reactie plaatsen

Ik ben op een eiland beland. Tasmanië. Twee keer zo groot als Nederland met iets meer dan een half miljoen inwoners. In de winter. In de zomer zijn het er een stuk meer maar dan nog is de ruimte om je heen enorm. Het relativeert de gedachte dat iets heel groot moet zijn om er ruimte in te kunnen vinden. Je kunt ook happy zijn met de paar vierkante meter die je je huis noemt. Dat heeft dan weer te maken met het feit dat je er meestal alleen maar in slaapt. Maar goed, terug naar dat eiland.

Alhoewel je zou denken dat het antwoord op de vraag: ‘Wat is het grootste eiland ter wereld?’, simpelweg Australië is, het klopt niet want dat is een continent. Oplopend in grootte was ik op Rottnest island hetgeen mooi was, maatje Texel maar vooral een toeristische attractie. Op Kangaroo Island wat al wat meer de grootte van een provincie in Nederland benaderde en waar de naamdragers opvallend in de minderheid waren ten opzichte van de, ik zeg DE knuffel van hier, Koala’s. Nodeloos te vermelden dat het ook hier spectaculair prachtig was.

Dit eiland, Tassie noemen ze het hier staat op plek 26 van de grootste eilanden lijst wereldwijd. Truck op de veerboot en na 11uur varen zijn de 450 kilometers water die het tot eiland maken overbrugd. De bediening van bars op de verschillende dekken kreeg een soort Shining achtige trekjes. Bij die op dek 9 bestelde ik een pinot Grigio van de lijst met naam, jaartal en toenaam. evenzo een Shiraz. Op het achterdek van verdieping 10 scheen de ondergaande zon en werd gedronken en genoten. Daar bleek ook een bar, de zon scheen nog lekker, de wijn smaakte dito dus ging ik opzoek naar een herhaalrecept. Daar aangekomen stond dezelfde juffrouw van de negende verdieping te glimlachen. ‘You want a refill’, stelde ze grijnzend vast. ‘I’ll get you your Pinot and Shiraz. Ze benoemde naam en geboortejaar van de te nuttigen vloeistof alsof ze het opgeschreven had. Op de vraag of ze dat bij alle bestellingen had antwoordde ze ontkennend. Maar, voegde ze eraan toe, het is zinloos om mij jouw naam te vertellen. Die ben ik in drie seconden weer vergeten’.

Op eilanden, zo weet ik, gebeuren gekke dingen. Hier ook. Het verhaal van een massamoord in 1979 maakt onderdeel uit van een rondleiding in Hobart waar men de naam van de moordenaar niet noemt omdat ze hem die eer niet gunnen. Een boot, zeker zo’n grote als deze is eigenlijk ook een soort varend eiland op zee. Het is zes uur in de ochtend wanneer we aankomen. Ik heb behoefte aan sterke koffie en bestel een bakkie bij de uitgang. Ze kijkt me glimlachend aan. Ik ben blij dat ik van boord mag.

Buiten beeld

~ romheen ~ Een reactie plaatsen

Ik ben op reis in een land dat niet bestaat. Dat is niet alleen zo omdat het tegelijkertijd land en continent is maar ook omdat er, buiten een paar eigenaardigheden, niet mee gerekend wordt op wereldtoneel.

In Bakoe spreekt men dezer dagen over het behoud van moeder aarde en vermindering van fossiele brandstoffen. ‘Men’ is een alias voor de grote energie slurpers; Europa, USA, Rusland en China. Het streven is minder steenkool te verstoken maar ik lees dat het tegendeel bereikt is, er worden records in kolen stoken gebroken. Tot zover de wereld van het nieuws.

Buiten ons blikveld, die van mij dan toch tot nu toe, speelt zich iets af dat tenminste opzienbarend te noemen is. 

Hier, in Australia, vinden de wereldkampioenschappen graven, scheppen, afvoeren en mee naar huis nemen plaats met China als glorieus winnaar. Ik heb kilometers lange treinen met moeder aarde’s waardevolle inhoud voorbij zien rijden op weg naar de kust waar grote schepen met open bek lagen te wachten. Volledig economisch overgeleverd laat Australia zich uithollen alsof je een knapperig bolletje van de bakker ontdoet van haar zachte midden.

Er heeft veel niet bestaan in dit land. De aboriginals hebben er jaren over gedaan voordat erkent werd dat ze überhaupt bestonden. Dat heeft in een aantal gevallen tot bestaan geleid maar vaak toch ook niet.

Ontdekt rond 1620 door westerlingen, Nederlanders in dit geval die dachten dat het groot, kaal en leeg was, begon het bestaan van Australia pas echt nadat, 200 jaar later, een Engelsman zijn boot tegen de kust parkeerde aan de andere kant van het continent. Gelukkig bestaan er bloemrijke getuigenissen van Aboriginals die verwonderd toekeken wat de witte mens hier deed. 

Tegenwoordig lijkt het alsof het bestaan van dit continent op een laag pitje gedraaid is. Er zijn veel inwoners die strijden voor erkenning. Erkenning van hun bloed, zweet en tranen dat ze recht op bestaan zou moeten verschaffen. In dat streven speelt kleur of ras geen rol. Erkenning voor zijn of haar plek hier, dat wil iedereen. Toch lijkt er ook een deel van de mensen hier tevreden met wat het is. Er is geen oorlog, er vallen geen bommen op je bed, je kunt op veel manieren een goede boterham verdienen.

Het is zo gek nog niet, zo lijken ze stilzwijgend te zeggen. Afgezien van wat eigenaardigheden is het zo gek nog niet om op het wereldtoneel niet te bestaan.

Over de eigen aardigheden later meer.

Vragen

~ romheen ~ 1 reactie

‘Er werd mij op school geleerd dat de donkere mens, de aboriginal, op de wereld is gezet om de blanken te ondersteunen en te helpen’.  Een goed voorbeeld van het superioriteitsgevoel waarmee het Engelse onderwijs in de jaren vijftig/zestig doordrenkt was.

Ik schat haar een jaar of vijf ouder dan mezelf maar dat kan ook zijn omdat ik er niet zo goed aan kan wennen er net zo uit te zien als oudere mensen. 

Ze had een vriendin die Aboriginal was maar dat wist ze niet, of ze was zich er niet van bewust, tot haar 15e of zoiets. Ze weet veel over de oorspronkelijke bewoners van dit continent. Hoe ze trouwen en voorkomen dat er inteelt ontstaat. Hoe je zwangerschap  voorkomt door de juiste blaadjes te eten en hoeveel. Hoe ze voor elkaar moeten zorgen wanneer ze bij een andere stam zijn. 

Aboriginals reizen van het ene volk naar het andere. Ik kwam twee maanden geleden een stel tegen bij Eighty mile beach, overigens maar 14 mile of zo ( de rest is afgezet) maar dat terzijde, die vertelden dat ze echt, nee echt op vakantie waren. ‘We willen de wereld zien zoals hij echt is’. 

Ik snapte dat toen niet maar weet inmiddels dankzij de juf van nu dat ze niet meer telkens ergens op bezoek gingen bij een andere stam maar gewoon naar een camping. Daar zagen ze de wereld zoals ie was. Achteraf sla ik mezelf voor de kop dat ik niet de vraag gesteld heb wat ze dan zagen en wat ze ervan vonden. Maar goed.

De juf is nog niet klaar. Ze zegt dat de twee zoons had en nu een zoon en een dochter. Dat roept vragen op die wel gesteld worden. 

Een zoon blijkt getrouwd te zijn geweest met een vrouw van aboriginal afkomst. Ze heeft de vrouw in kwestie geadopteerd als dochter maar zoonlief verloren door een stomme familie ruzie. Hij wil haar niet meer zien maar de dochter is nieuw familielid geworden. 

Die ‘dochter’ had hem overigens wel voor de keuze gesteld: of je zorgt voor vrouw en kind, of je zorgt voor dat werkschuwe tuig dat alle boodschappen telkens meeneemt.

Mijn inzicht in hoe dat nou werkt bij de aboriginals is ontegenzeglijk toegenomen na de lessen van deze juf. Of ik hier de goeie vragen gesteld heb is wellicht nog een klap voor mijn kop waard.

Netjes

~ romheen ~ Een reactie plaatsen

Ik geloof dat het ergens in de buurt van een plaats was die Winton heet, in het midzuiden van Queensland, dat het erop begon te lijken dat we voorlopig niet meer alleen zouden zijn in de Outback. De reclameborden langs de stoffige gravelweg maakten duidelijk wie er hier meekeken.

14 billion flies can’t be wrong: Winton.

Vliegen dus. Je passeert zonder het te beseffen een onzichtbare grens in het landschap dat langzaam stoffig rood wordt alsof je een zonsondergang inrijdt. Geen idee wat de criteria zijn voor die 14 biljoen om er vanaf hier ineens te zijn maar dat het een supergoed vestigingsklimaat is lijkt me helder. Op sommige plekken komen ze in een keer, allemaal tegelijk, op mijn hoofd zitten en verdringen zich rond neus, ogen en mond. Elders zijn het meer sluipers die zich langzaam maar zeker over mijn aangezicht ontfermen.

De Aboriginals hier blijven gewoon een tijd stilstaan wanneer ze door zo’n horde vliegen besprongen worden. Ze noemen het de grote schoonmaak en zeggen dat de vliegen daarna vanzelf weer weggaan.

Ik heb niet die ervaring. Enerzijds niet omdat ik niet het geduld heb voor een grote schoonmaak en anderzijds omdat ik inmiddels een oplossing op mijn kop heb in de vorm van een vliegennetje. Grote cowboyhoed, netje erover( merk Wotflies?) en het irritante gekriebel op je gezicht is verdwenen. Er zijn de diehards die niet aan netjes doen maar die zien er dan toch de halve dag uit als bevangen door een soort spasme dat maaibewegingen van de armen veroorzaakt voor het gezicht langs.

De dracht van netjes kent vele variaties en bijverschijnselen weet ik inmiddels. Zo vergeet je soms dat je er een op hebt en probeert een handje chips door het netje heen naar binnen te proppen. Om van de chaotische schuimzooi die het netje van een slok bier maakt maar te zwijgen. Maar toch altijd beter dan met je armen maaien terwijl je vergeten bent dat je een glas bier ter hand had genomen.

Bekijken hoe mensen hier de netjes dragen blijft een absoluut favoriete bezigheid. Van direct op het hoofd tot waaiend en wapperend in de wind op grote zonnehoeden zonder enig effect. Beginners en gevorderden zijn gemakkelijk te onderscheiden. Gister stormde tijdens een wandeling iemand met stip de top tien van gekke netjesdracht binnen. U begrijpt; er bestaat inmiddels een klassement. Hij had het vliegennetje zo strak over zijn hoofd getrokken dat hij eruit zag als een stereotype bankrover met nylonkous. Zijn lippen zo vervormd dat hij ter plekke had door kunnen gaan voor blanke zoeloe en van een oogopslag kon geen sprake meer zijn, simpelweg omdat het net zich gesloten had en elke gelaatsuitdrukking en beweging voorkwam. Ik had een overval door hem wel geaccepteerd maar hij was daarna de pisang omdat ik me doodgelachen had.

De fantasie gaat op de loop hier maar we houden het netjes. Ik mep er nog een paar uit mijn gezicht. U hoort van mij.

Ertoe doen

~ romheen ~ Een reactie plaatsen

Het is hier een omstreden onderwerp. Dat wil zeggen, je kunt overal over beginnen maar hier hebben ze het liever echt niet over. Terwijl het ze niet onderscheidt van andere westerse landen. Net als elke westerse, oosterse of wat voor grootmacht dan ook zijn we op zijn zachts uitgedrukt de vriendelijkste niet wanneer het gaat over minderheden. Ik bedoel de mensen die het land waar blanken zijn komen wonen gedurende duizenden jaren al bewoond hebben maar, bij aankomst van de blanken, verdreven en uitgemoord werden omdat ze simpelweg in de weg zaten en niet als mensen beschouwd werden en nog steeds niet worden.

Let wel, dit is geen beschuldigende vinger. De mijne is al net zo schuldig als de jouwe. We hebben allemaal eenzelfde verleden. Wel is er verschil in hoe ermee omgegaan wordt. Hier in het midden van Australia is er, rondom de heilige rots van de Aboriginals veel aandacht voor hun cultuur. Veel land is van hen en je hebt vergunningen nodig om erop te mogen komen of je komt er gewoon niet in.

Terwijl we er naartoe rijden begint de brandstofmeter ondervoedinsverschijnselen te vertonen en besluiten we te tanken bij een kleine nederzetting waar alleen aboriginals wonen. De weg er naartoe heeft meerdere snelheidsdrempels en in de nederzetting mag je tien kilometer per uur rijden. Er bekruipt mij een gevoel dat ik eerder had toen ik in 1985 the Bronx in fietste. In tegenstelling tot nu was dat toen een ghetto.

Er is een benzinepomp ingekapseld in een hoop metaal waar je door het ijzerwerk heen de creditcard in frummelt en tankt. Er is een politiebureau , een winkel en een cafe. Op grote borden staat vermeld dat drinken en rijden een dodelijke combinatie is. Over straat sjokken tenminste tien honden, tien kinderen en tien ouderen. De honden kijken of er iets te halen valt, de kinderen zwaaien, de ouderen houden dat voor gezien.

Op een bord bij de winkel staan de openingstijden vermeld. Van maandag tot zondag behalve wanneer er een begrafenis is. Dan vermeld men op een apart briefje of ze open zijn. Deze hele nederzetting komt op mij als ten dode opgeschreven over. Of de winkel dichtgaat heeft blijkbaar te maken met of je ertoe gedaan hebt. Dat lijkt me hier een hele kunst.

Foto: Ineke de Boer

Koud

~ romheen ~ 1 reactie

Het ligt niet voor de hand, of beter, het is niet het eerste dat je bedenkt wanneer Aussieland ter sprake komt maar toch; ik heb het koud.

De twintig graden die ik hier voorgeschoteld krijg vallen in het niet bij de dertig van de afgelopen periode. Je went eraan, et voila, je hebt het koud bij een temperatuur waarbij in Nederland om rokjesdag geroepen wordt.

Ik ben in Boulia, zuidwest Queensland. De outback zoals dat heet. De weg hierheen bood een absolute overdosis niks. Niks aan luchten, wolken, rood, geel, grijs en bruin aan stofwolken achter de auto. Borden met waarschuwingen voor een veerooster, een onoverzichtelijke helling of een hek. Twee kangoeroes waarvan eentje probeerde tussen de voorwielen door te skipieen, drie emu’s en koeien die hier meer vierkante meters ter beschikking hebben dan wij met zijn allen in kikkerland. Niks dus.

In Boulia zelf is een museum. Er liggen resten van beesten die 95 miljoen jaar geleden de scepter zwaaiden over dit gebied. Er was een enorme binnenzee en nu nog gebruikt men hier de wateren onder de grond. Ik dacht dat het hier gortdroog was maar niets is wat het lijkt. Het museum wordt gerund door een mevrouw van 70 jaar die voor de gelegenheid uitleg geeft over een aantal foto’s aan de muur en ingerichte kamers. Het blijkt haar eigen familie te zijn die hier, net als zijzelf wortel geschoten hebben. Ze is zo vergroeid met het leven in deze streek dat het haar drie keer teveel wordt tijdens haar uitleg. Haar man, haar moeder en haar broers en zussen passeren niet zonder tranen de revue.

Ze vertelt over zandstormen waardoor ze elke dag hun bed moesten uitkloppen, schapen die met duizend tegelijk dood gingen, kostschoolbezoek vanaf haar achtste in Townsville wat de dichtstbijzijnde stad is op 1000km. Ligt gewoon ook in Queensland. Verder woonde ze haar hele leven op de boerderijen hier in de buurt. Ze kwam nooit ergens. Dertig kilometer gravelweg zorgde ervoor dat ze alleen eind december met zijn allen naar deze stad gingen om naar de kerstboom te kijken.

Als je luistert naar de mensen hier gebeurt er natuurlijk van alles. En al lijkt het niks, van sommige verhalen krijg ik het koud.

Het is zover

~ romheen ~ Een reactie plaatsen

Zover weg van alles dat het lijkt of het er alleen exotisch is. Tropische stranden, rivieren vol krokodillen, woestijnen vol termieten heuvels groter dan mijzelf, rustplaatsen langs de highway met het grootste fruit uit de omgeving.

Dat alles ver weg is klopt wel. Behalve de realiteit van veel mensen die ik zie. We staan op een camping bij Mackay omdat er wat geklust moet worden. Het voertuig heeft wat kuren. Er gaat zo vaak een snerpend alarm af waar we ons kapot van schrikken dat we even langs een terzake kundige garage moeten. Het blijkt een foutief ingesteld hoogte alarm. Niks aan het handje.

Dat zou ik niet willen beweren over de mensen op de camping. Ik gok dat hier zeker twee derde van de bewoners geen huis meer heeft en in een caravan woont die achter een auto hangt waarvan ik me afvraag of er genoeg brandstof in zit. Het geheel ziet er zonder uitzondering armoedig uit. Ik las hier eerder artikelen over en kom het geschrevene in de praktijk tegen. En dan heb ik het alleen nog maar over het blanke deel van de bevolking.

De gemeenschappelijke keuken heeft een dak( fijn want het regent nogal eens) en een televisie. Gisteren niemand te zien maar vandaag duiken er twee fans op van de Bronco’s. Die spelen Footie of Australian football zo je wilt en zij vragen meer dan beleeft of ze mogen kijken. Natuurlijk mogen ze kijken, ik bedoel, go your goddelijke gang man. Ze verontschuldigen zich vele malen, zuipen de man tig bier op tijdens de wedstrijd en zijn blij want hun team wint.

Ik bedenk dat dit precies is wat ik hier exotisch aan vind. Het is iets wat ik niet meer gewend ben in het land waar ik vandaan kom. Ondanks alles; alle ruimte voor een ander.

Oneven

~ romheen ~ Een reactie plaatsen

Oneven_2

Oneven, het nieuwste programma van Romheen met la Zona staat inmiddels als een huis. Diverse voorstellingen zijn enthousiast ontvangen door publiek.

Oneven is een multidisciplinaire samenwerking van Romheen met la Zona, de kunstenaar Peter Maria Rutten en de filmsters van Triggerfilm.nl. Vage omschrijving voor het antwoord op de vraag; Wat heeft de kunstenaar te vertellen? Hoe laat je de inhoud van weefwerken op het podium zien, horen, ruiken en proeven?

Over het antwoord kun je van mening verschillen. De makers zijn het erover eens.

Vanaf 3 februari 2020 zijn vijf van de zeven weefwerken permanent tentoongesteld in Nijmegen. Emonszaak biedt je de mogelijkheid om niet alleen de werken van dichtbij te bekijken maar ook te beluisteren. Hoe? ONEVEN. Ga kijken en luisteren!